Τι είναι Ψυχαγωγία;

Ψυχαγωγία είναι η οργανωμένη προσπάθεια για αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου του ατόμου με μορφές δραστηριότητας που οδηγούν στην πνευματική αναζήτηση, ευχαρίστηση, φυγή από τη μονοτονία και τη ρουτίνα. Είναι η αγωγή της ψυχής με ταυτόχρονη απομάκρυνση από τις
φροντίδες της καθημερινότητας που κουράζουν σωματικά, πνευματικά και ψυχικά τον άνθρωπο.
Ψυχαγωγία είναι οτιδήποτε θέλγει, συγκινεί, διασκεδάζει την ψυχή του ανθρώπου, αφού ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει μόνο με τα υλικά αγαθά, χρειάζεται και τα πνευματικά, αυτά που τρέφουν και διαπαιδαγωγούν την ψυχή. Η ανάγκη για ψυχαγωγία έγινε εμφανής στον άνθρωπο
ήδη από την αρχαιότητα. Η δημιουργία του θεάτρου, της μουσικής, της ποίησης, της φιλοσοφίας, του αθλητισμού, των καλών τεχνών (ζωγραφική, γλυπτική, αρχιτεκτονική κ.λ.π), των συμποσίων, είναι όλα απόδειξη της ανάγκης του ανθρώπου για ψυχαγωγία.

ΜΟΡΦΕΣ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑΣ
Α. Γνήσια ψυχαγωγία:
• Αθλητισμός χωρίς ανταγωνιστικό πνεύμα που οδηγεί στη χαλάρωση, στην εκτόνωση
και στην αποσυμπίεση από το καθημερινό άγχος (ατομικός και ομαδικός).
• Ποιοτικό θέαμα και ακρόαμα (θέατρο, κινηματογράφος, διαλέξεις, μουσική, εικαστικές
τέχνες, επισκέψεις σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους).
• Επαφή με τη φύση που ανανεώνει σωματικά και ψυχικά τον άνθρωπο.
• Τα ταξίδια που ευνοούν την επικοινωνία με διαφορετικούς πολιτισμούς, τρόπους ζωής- ήθη-έθιμα, την αλλαγή περιβάλλοντος, τη διαφυγή από καθημερινή ρουτίνα κ.ά..
• Συμμετοχή σε πολιτιστικές – καλλιτεχνικές δραστηριότητες.
• Ανάγνωση βιβλίων γενικότερου εξωεπαγγελματικού ενδιαφέροντος π.χ. φιλοσοφίας,
λογοτεχνίας.
• Ερασιτεχνισμός που αναδεικνύει τη δημιουργικότητα του ατόμου.
• Επικοινωνία με φιλικά πρόσωπα και σύναψη υγιών – ουσιαστικών διαπροσωπικών
σχέσεων, αναθέρμανση της ψυχικής επικοινωνίας των ανθρώπων με βάση τον
ειλικρινή διάλογο, την αμεσότητα και την προσέγγιση του ψυχισμού των άλλων.
• Ένταξη σε κοινωνικοπολιτικές ομάδες, συλλόγους.

Β. Νόθα Ψυχαγωγία:
• Οι κάθε είδους καταχρήσεις (χαρτοπαιξία, οινοποσία, παραμονή σε ανθυγιεινούς χώρους,
κλπ.), οι οποίες όχι μόνο δε μεταμορφώνουν, αλλά παραμορφώνουν τον εσωτερικό κόσμο
και οδηγούν στον ψυχικό κλονισμό, στην αλλοτρίωση.
• Η εκτόνωση στο γήπεδο μέσω εκδηλώσεων χουλιγκανισμού.
• Ηλεκτρονικά παιχνίδια (καλλιεργούν την εσωστρέφεια, εμποδίζουν την επικοινωνία).
• Παθητική θέαση των προγραμμάτων της τηλεόρασης.
• Παρακολούθηση χαμηλής ποιότητας πολιτιστικών έργων: εμπορικό θέαμα ή ακρόαμα,
προγράμματα ευτελούς αισθητικής, όπως τηλεοπτικές σειρές, στις οποίες προβάλλονται
αρνητικά πρότυπα και υποβαθμίζεται το αισθητικό κριτήριο, θεάματα, στα οποία κυριαρχεί η
αισχρολογία που υποτιμά τη νοημοσύνη και την αισθητική.
• Πλήρης αδράνεια στον ελεύθερο χρόνο. Στο όνομα της ανάπαυσης αρκετοί φτάνουν
στο άλλο άκρο, την πλήρη παθητικοποίηση και απραξία.
• Σύναψη επιφανειακών – επιδερμικών σχέσεων με τους συνανθρώπους μας.
• Ανάγνωση ευτελών εντύπων.

Η νόθα ψυχαγωγία επιδρά αλλοτριωτικά στην προσωπικότητα του ανθρώπου
Πιο συγκεκριμένα οδηγεί :
• Στην παθητικοποίηση.
• Στο άγχος και την πλήξη.
• Στην αντιπνευματικότητα και τον πνευματικό μαρασμό.
• Στη μαζοποίηση.
• Στην αναπαραγωγή της μοναξιάς – έλλειψη επικοινωνίας.
• Στην εξασθένιση της κριτικής – επιλεκτικής ικανότητας.
• Στην αλλοίωση του αισθητικού κριτηρίου.
• Στην αναπαραγωγή της κυρίαρχης ιδεολογίας.

Ποια η σημασία της ψυχαγωγίας στη ζωή του νέου;
• Αναπτύσσεται σωματικά και πνευματικά.
• Αξιοποιεί δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο του.
• Εμπλουτίζει τα ενδιαφέροντά του.
• Αυτομορφώνεται με εξωσχολικά βιβλία.
• Ξεκουράζεται με την αλλαγή εντυπώσεων (π.χ. στις εκδρομές αλλάζει παραστάσεις).
• Πετυχαίνει τη σωματική και την ψυχική του ευεξία με τον αθλητισμό.
• Αντιμετωπίζει αισιόδοξα το μέλλον του.
• Εξευγενίζεται και εξανθρωπίζεται (με την ενεργητική και καλή ψυχαγωγία).
• Ισχυροποιεί και ηθικοποιεί τον χαρακτήρα του.
• Δημιουργεί καλές κοινωνικές σχέσεις.
• Νιώθει τη χαρά και την ομορφιά της ζωής στα έργα τέχνης (στη μουσική, στον χορό,
στο θέατρο, στον κινηματογράφο), στο παιγνίδι και στις γιορτές.

Γιατί η ψυχαγωγία θεωρείται βασική ανάγκη του σημερινού ανθρώπου;
• Τονώνει και ανανεώνει τον οργανισμό του.
• Απομακρύνει τον άνθρωπο από τη μονότονη και ανιαρή εργασία του.
• Ξεκουράζει τον άνθρωπο με την αλλαγή παραστάσεων.
• Φέρνει το γέλιο μέσα σε χαρούμενο περιβάλλον.
• Δίνει διέξοδο στη σωματική ή στην πνευματική του κούραση και ανανεώνει σωματικά
και ψυχικά τον άνθρωπο.
• Χαλαρώνει τα νεύρα του, διώχνει τις σκοτούρες και τις στενοχώριες του.
• Εξυψώνει τον άνθρωπο πνευματικά και ηθικά.
• Χαρίζει ευχάριστες στιγμές στον άνθρωπο.
• Βελτιώνει την αποδοτικότητα του ανθρώπου στην καθημερινή του εργασία.
• Δίνει νόημα στον καθημερινό μόχθο του ανθρώπου.
• Καταπολεμά την απαισιοδοξία, τη στενοχώρια και τη μελαγχολία του σημερινού ανθρώπου.
• Δημιουργεί κοινωνικές σχέσεις.
• Συντελεί στη συγκρότηση της προσωπικότητας. Η ορθή διάθεση του ελεύθερου
χρόνου είναι ο κυριότερος παράγοντας για την ολοκλήρωση της προσωπικότητας του ανθρώπου.

ΤΡΟΠΟΙ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΕΙ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΨΥΧΑΓΩΓIΑΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

  1. Η οικογένεια πρέπει να:
    ❖ παρέχει κίνητρα και ερεθίσματα για γνήσια ψυχαγωγία
    ❖ εθίζει σε μορφές γνήσιας ψυχαγωγίας (συντροφιές, διάβασμα, επαφή με τη φύση)
    ❖ αναπτύσσει τον διάλογο, ώστε ο νέος να επικοινωνεί δημιουργικά με τους συνανθρώπους του.
  2. Η εκπαίδευση πρέπει να:
    ❖ προβλέπει στα αναλυτικά προγράμματα και να δημιουργεί προϋποθέσεις, ώστε οι νέοι να εκφράζουν τις κλίσεις και τις δεξιότητές τους
    ❖ καλλιεργεί την αγάπη για το βιβλίο με καλογραμμένα διδακτικά εγχειρίδια και ενημέρωση για κατάλληλα αναγνώσματα
    ❖ φέρνει τους νέους από νωρίς σε επαφή με τις καλές τέχνες και συμβάλλει στην αισθητική αγωγή τους.
    ❖ οργανώνει επισκέψεις σε μουσεία και σε άλλου είδους πολιτισμικές δραστηριότητες (συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις).
  3. Η πολιτεία πρέπει να:
    ❖ χορηγεί χρήματα για ίδρυση βιβλιοθηκών, θεάτρων, χώρων άθλησης, πολιτιστικών κέντρων για μόρφωση, δημιουργική αναζήτηση και εκτόνωση
    ❖ ενισχύσει τους πολιτιστικούς συλλόγους, γεγονός που θα βοηθήσει στην πολιτιστική δραστηριοποίηση των νέων και στη δημιουργική επαφή με τις τοπικές παραδόσεις
    ❖ ελέγχει την ποιότητα της παρεχόμενης από τα ΜΜΕ ψυχαγωγίας
    ❖ δημιουργήσει αθλητικούς (στάδια, γυμναστήρια με ελεύθερη είσοδο) και πολιτιστικούς χώρους (θέατρα, σχολές χορού, ωδεία, βιβλιοθήκες).
    ❖ αναβαθμίσει και την καλλιτεχνική δραστηριότητα σε περιοχές που μειονεκτούν εξαιτίας γεωγραφικών και οικονομικών ανισοτήτων.
  4. Απαραίτητα είναι τα ταξίδια, για γνωριμία με άλλους λαούς και πολιτισμούς που
    καλλιεργήσουν ένα κλίμα ειρήνης και φιλίας, θα συμβάλλουν στη δημιουργική αφομοίωση ξένων στοιχείων και θα διευρύνουν τους πνευματικούς ορίζοντες.
  5. Η ενασχόληση με τον αθλητισμό για εκτόνωση από τις καθημερινές υποχρεώσεις.
  6. Η ανάπτυξη της κοινωνικότητας των νέων, που οδηγεί σύσφιγξη των ανθρώπινων δεσμών, στην ανάπτυξη καλύτερων ανθρώπινων σχέσεων και στην καταπολέμηση της μοναξιάς και της αποξένωσης.
  7. Γενικότερη πνευματική καλλιέργεια από τη νεανική ηλικία, ώστε ο νέος να καταστεί ικανός να επιλέγει σωστούς τρόπους ψυχαγωγίας